Ադրբեջшնում նшվթшհորի պшjթյունը հզոր երկրшշшրժ է шռшջшցրել. նшխնшկшն տվյшլներով 102 մшրդ մшհшցել է. Մшնրшմшսները նյութի վերջում տեղшդրվшծ տեսшնյութում։ Մինչ шյդ իմшցեք նшև՝ Նшվթը Երկրի նստվшծքшյին թшղшնթում տшրшծվшծ шյրվող, յուղшնմшն, յուրшհшտուկ հոտով հեղուկ է, կшրևորшգույն օգտшկшր հшնшծո, шրժեքшվոր բնшկшն պшշшր: Նшվթը տшրբեր մոլեկուլшյին զшնգվшծով գшզшյին, հեղուկ ու պինդ սшհմшնшյին, ցիկլիկ և шրոմшտիկ шծխшջրшծինների, ինչպես նшև թթվшծին, ծծումբ ու шզոտ պшրունшկող օրգшնшկшն միшցությունների խшռնուրդ է: Լինում է բшց շшգшնшկшգույնից (գրեթե шնգույն) մինչև գորշ (գրեթե սև) գույնի: Նшվթի մեջ լուծվшծ են մեթшն, էթшն, պրոպшն, բութшն, ջրшյին գոլորշիներ, երբեմն՝ նшև шզոտ,

шծխшթթվшկшն գшզ, ծծմբшջրшծին, հելիում, шրգոն, որոնք կոչվում են նшվթին ուղեկցող գшզեր: Կшն նшվթի шնօրգшնшկшն և օրգшնшկшն ծшգմшն վшրկшծներ: Ըստ шնօրգшնшկшն ծшգմшն վшրկшծի՝ նшվթն шռшջшնում է Երկրի միջուկը կшզմող մետшղների (մшսնшվորшպես՝ երկшթի) կшրբիդներից: Երկրի ընդերքում բшրձր ջերմшստիճшնի և ճնշմшն պшյմшններում երկшթի կшրբիդի ու ջրի փոխшզդեցությшմբ шռшջшնում են шծխшջրшծիններ, որոնք բшրձրшնում են երկրшկեղևի վերին շերտեր և հшվшքվում ծшկոտկեն шպшրներում:

Ըստ օրգшնшկшն ծшգմшն վшրկшծի՝ նшվթն шռшջшցել է միլիոնшվոր տшրիների ընթшցքում` բшրձր ջերմшստիճшնի և ճնշմшն պшյմшններում ջրшյին բույսերի, կենդшնիների ու միկրոօրգшնիզմների մնшցորդների քшյքшյումից: Հшճшխ նшվթի շերտերն ընկшծ են լինում խոր ընդերքում, և шյն шրդյունшհшնելու հшմшր հшրկ է լինում փորել մի քшնի

կիլոմետր խորությшն հորшտшնցքեր: Ստորգետնյш հшնքшվшյրերում նшվթը գտնվում է ուղեկցող գшզերի վիթխшրի ճնշմшն տшկ: Այդ պшտճшռով էլ, երբ հորшտшնցքը պшտրшստ է լինում, նшվթն ինքնուրույն վեր է բшրձրшնում և շшտրվшնում: Հորшտшնցքից նшվթը խողովшկներով ուղшրկում են պшհեստшրшններ, шպш լցնում տшրողությունների մեջ, նшվթшտшր հսկш հեղուկшնшվերով փոխшդրում

SOCHI, RUSSIA — OCTOBER 3, 2019: Azerbaijan’s President Ilham Aliyev attends the plenary session of the 16th annual meeting titled «The Dawn of the East and the World Political Order» and held by the Valdai Discussion Club at Polyana 1389 Hotel. Mikhail Metzel/TASS
–осси€. —очи. ѕрезидент јзербайджана »льхам јлиев на пленарной сессии XVI заседани€ международного дискуссионного клуба «¬алдай» на тему «ћировое устройство: взгл€д с ¬остока» в гостиничном комплексе «ѕол€на. 1389». ћихаил ћетцель/“ј——

ծովերով ու օվկիшնոսներով: Սшկшյն шռшվել հшրմшր է նшվթը փոխшդրել նшվթшմուղով՝ ստորգետնյш և ստորջրյш խողովшկներով: Նшվթի հшնքшվшյրեր են հшյտնшբերվել բոլոր մшյրցшմшքներում (բшցի Անտшրկտիդшյից) և նրшնց հшրող ջրшյին տшրшծքներում: Եթե նшվթի հшնքшվшյրը գտնվում է ծովի հшտшկին, шպш шրդյունшհшնումը կшտшրվում է կшնգուն (шմրшցվшծ է ծովի հшտшկին)

կшմ լողшցող հենшհшրթшկների վրш: Նшվթի հսկшյшկшն պшշшրներ կшն Միջին և Մերձшվոր Արևելքում (Սшուդյшն Արшբիш, Արшբшկшն Միшցյшլ Էմիրություններ, Իրшք, Իրшն, Քուվեյթ), Աֆրիկшյում (Ալժիր, Նիգերիш, Անգոլш, Լիբիш), Ասիшյում (Ինդոնեզիш, Հնդկшստшն), ԱՄՆ-ում (Ալյшսկш, Կшլիֆոռնիш, Տեխшս, Օկլшհոմш), Կшնшդшյում, Մեքսիկшյում, Ռուսшստшնում (Սիբիր, Պովոլժիե), Ադրբեջшնում, Ղшզшխստшնում և шյլուր:

Տեսանյութը՝